Wat vasten met je lichaam doet

Van glycogeenvoorraden tot vetverbranding en insuline

Vasten staat volop in de belangstelling binnen de moderne self-care-cultuur. Veel mensen kiezen ervoor om tijdelijk niet te eten, maar wat gebeurt er nu precies in je lichaam op biologisch niveau? Voedingswetenschapper Linda de Vries van Wageningen University & Research deelt de feiten over de processen die in gang worden gezet wanneer je een aantal uren niets eet. ## De overschakeling naar vetverbranding Als je eet, gebruikt je lichaam direct beschikbare energie uit voeding en slaat het een deel op als reserve in de lever en spieren in de vorm van glycogeen. Na ongeveer twaalf uur zonder voedsel raken deze glycogeenvoorraden in de lever grotendeels uitgeput. Dit is het moment waarop de stofwisseling een verschuiving laat zien. Zodra de voorraden opraken, gaat het lichaam meer leunen op de vetreserves voor energie. Dit mechanisme is evolutionair gezien heel logisch, omdat het onze voorouders hielp om periodes van voedselschaarste te overbruggen. Je lichaam spreekt dan simpelweg de opgeslagen energiebronnen aan. ## Effecten op insuline Vasten heeft ook direct invloed op je hormoonhuishouding, met name op de insulinespiegel. Wanneer je langere tijd niets eet, daalt de hoeveelheid insuline in je bloed aanzienlijk. Dit lage insulineniveau is precies wat het lichaam in staat stelt om opgeslagen vet makkelijker te gebruiken als energiebron. Insuline fungeert immers als een sleutel die de opslag van energie regelt. Zodra dit hormoon daalt, krijgt het lichaam de ruimte om de opgeslagen vetten weer aan te spreken. Dit verklaart waarom vasten vaak wordt onderzocht in verband met de stofwisseling en de regulatie van het lichaamsgewicht. ## Waarom dit niet voor iedereen hetzelfde voelt Hoewel de biologische processen grotendeels vergelijkbaar zijn, verschilt de ervaring van vasten sterk per persoon. Sommige mensen ervaren meer helderheid en voelen zich energiek, terwijl anderen vooral hoofdpijn of prikkelbaarheid opmerken, vooral in de eerste dagen van aanpassing. Die verschillen hebben te maken met je persoonlijke stofwisseling, je gebruikelijke eetpatroon en hoe lang je lichaam al gewend is om zonder voedsel te functioneren. Neem de tijd om te ontdekken wat bij je past en overleg bij twijfel of specifieke klachten altijd met een arts of diëtist voordat je grote veranderingen in je dieet aanbrengt.