Waarom je in Ethiopië alleen met je rechterhand eet

Ontdek de culturele achtergrond van het eten met één hand

Wie aanschuift bij een traditionele Ethiopische maaltijd, merkt al snel dat er een duidelijke etiquette geldt aan tafel. Het gereedschap dat je gebruikt ligt niet naast je bord in de vorm van mes en vork, maar bevindt zich aan je arm. Toch komt lang niet elke hand in aanraking met het eten. Voedingswetenschapper Linda de Vries van Wageningen University & Research legt uit dat eetgewoonten diep geworteld zijn in de sociale structuur en hygiëne van een samenleving. ## De hygiënische achtergrond van de linkerhand In de Ethiopische cultuur, net als in veel andere culturen wereldwijd, wordt de linkerhand traditioneel geassocieerd met persoonlijke hygiëne. Het is de hand die gebruikt wordt voor verzorging na het toiletbezoek. Omdat men vroeger en in veel huishoudens nog steeds zonder bestek eet, is het vanuit hygiënisch oogpunt logisch om een strenge scheiding aan te brengen tussen de hand die reinigt en de hand die voedsel aanraakt. Deze praktische indeling zorgt ervoor dat de maaltijd voor iedereen schoon blijft. Het is geen kwestie van goed of fout vanuit een medisch handboek, maar een eeuwenoude sociale afspraak die in de praktijk zijn waarde al generaties lang bewijst. Wie de linkerhand toch gebruikt tijdens het eten, verbreekt de ongeschreven regels van de tafel. ## Hoe dit wordt toegepast bij injera Het centrale element van de Ethiopische keuken is injera, een zuurdesemflatbread gemaakt van teffmeel. Dit grote, sponsachtige brood dient als basis voor allerlei stoofgerechten en sauzen die erop worden geserveerd. Je scheurt met je rechterhand kleine stukjes van de injera af en gebruikt deze om de gerechten op te scheppen. Het eten van injera vraagt enige handigheid. Je gebruikt alleen de vingers en de duim van je rechterhand om het brood en de saus te pakken, zonder dat je handpalm direct in het eten hoeft te verdwijnen. Zo blijft de maaltijd netjes en kun je eenvoudig delen van dezelfde schaal als je tafelgenoten. ## Wat dit betekent voor bezoekers Voor wie deze gewoonte niet gewend is, is het simpelweg bewust gebruiken van de rechterhand tijdens de maaltijd de belangrijkste regel om te onthouden. Het vraagt in het begin misschien wat concentratie, vooral als je van nature linksshandig bent, maar het went sneller dan je denkt. Het aanpassen aan dit soort lokale gebruiken is een teken van respect voor de gastvrijheid van je gastheren. Mocht je per ongeluk toch je linkerhand uitstrekken, dan volgt er meestal een vriendelijke glimlach of een zachte correctie. Uiteindelijk draait de Ethiopische eetcultuur om verbinding, gezelligheid en het samen genieten van een rijke maaltijd.